JIHOD NIKOHI - HAROM

Ahli sunna val jamoa faqihlarining ittifoqiga ko‘ra “Jihod nikohi” deb nom olgan nikoh turi mavjud emas. Kofirlarning jihodi esa biron xil nikoh turini joiz qila olmaydi. Olimlar nazdida mashhur so‘z shuki, ayollarni mut'a qilish – hatto ahli sunnat val jamoadan tashqari bo‘lgan firqalar nazdida joiz bo‘lsa ham – nikoh qilish degani emas. Fatvo olimlari mut'ani nikoh deb bilmaydi. Biz ham nikoh hukmlarini mut'a uchun tegishli deb bilmaymiz. Mut'a uchun o‘ziga xos holat mavjudki, Islom shariatining biron-bir qoidasi uni muvofiq yoki munosib deb bilmaydi. Garchi ko‘pchilik mut'aga nikoh turi, deb murojaat etsada, bu ma'no majoziydir. Sababi u Islomdan oldingi johiliyat unsurlaridan biri bo‘lib, birov o‘z istagini qondirishiga “mut'a” deyilgan. Musulmonlarning g‘azot muddati cho‘zilgach mut'aning joiz bo‘lishiga majbur bo‘lindi. Chunki yolg‘izlik qiyin bo‘lgach ba'zi sahobalar o‘zlarini axta qilishgacha bordilar. Payg‘ambar sollallohu alayhi vassalam axta qilishdan qaytardilar va urush davrida ayollarni mut'a qilish vahiyga muvofiq ravishda ruxsat berdilar. Shundan keyin vahiyning muvofiqligi bilan mut'a nikohi harom, deb vorid bo‘ldi. Uning harom ekanligiga shariatda qat'iy va mutavotir hujjatlar mavjud.

UYALMASANG ISTAGAN ISHINGNI QILAVER!

Qa'nabiy yoshligida juda bebosh, aroqxo‘r kishi bo‘lgan edi. Bir kuni aroqxonaga borib aroq ichish uchun ulfatlarini kutib o‘tirganida eshak minib olgan bir kishini ko‘rib qoladi. Uning atrofida juda ko‘p insonlar bo‘lib, atrofidagilar unga "imom" deb murojaat qilayotgan edi.
Bu holat Qa'nabiyning e'tiborini tortdi. U odamlarni yorib o‘tib eshak mingan kishining oldiga yetib bordi. Qa'nabiy eshakning jilovidan ushlab uni minib olgan kishiga dedi:

Islomda takfir tushunchasi

Mazxabsizlikni da'vo qilayotganlarning so‘zlaridan biri bu “Takfir” ya'ni kofirga chiqarish masalasidir. Bu so‘z amalni iymon nomi ostiga kiritish ruknidan kelib chiqgan. Ularning dalillari qur'on-karimdagi “O‘sha Alloh taoloning nozil qilgan oyatlari bilan xukm qilmagan odam kofir bo‘ladi” degan oyatni keltirishadi. Lekin bu oyat-karimadagi “kofir bo‘ladi” degan jumla, kufr so‘zining ikkinchi majoziy ma'nosida gunohkor bo‘ladi deb keltirilgan.

HANAFIY MAZHABINING SHAJARASI

Imomi A'zam Abu Hanifa rohimahulloh (hij. 150-yil vaf.)dan Imom Marg‘iloniy rohimahulloh (hij. 593-yil vaf.)gacha bo‘lgan Hanafiy mazhabining buyuk ulamolari va peshvolaridan iborat muxtasar shajarasi.

Mujassima: Alloh qayerda?

Moturidiy: Alloh makondan munazzahdir (pokdir).

Mujassima: Joriya hadisini bilmaysanmi? Joriya Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning savoliga «Fis-sama (osmonda)», deb javob bergan.

Moturidiy: «Fiy» yuklamasi - Alloh osmonning ichida bo‘lishini anglatadi.

Mazhabsizlik eng xatarli bid'atdir

Bemazhablar “Payg‘ambarimiz alayhissalomning davrlarida mazhablar bo‘lmagan. Shu bois biror mazhabga ergashish bid'atdir” deb, bugun ilmsiz yoshlarni o‘z domlariga tortmoqdalar.
Ular Qur'oni karim va hadisi shariflarga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ergashiladi deb, mazhab imomlarini sahih hadisga rioya qilmasdan, o‘z ijtihodlarini hadisdan ustun qo‘yadilar, deyishmoqda. Aslida, mazkur da'volar johillikdan boshqa narsa emas. Ularning “mazhab”, “mujtahid”, “muqallid” so‘zlarini tushunmasliklari oqibatida johil bo‘lib qolganlar.

Ekstremizm va terrorizmning uzaro boglikligi, fukarolarda bu illatlarga karshi mafkuraviy immunitetni shakllantirish.

XX asrning ikkinchi yarmi –XXI asrning boshiga kelib diniy fundamentalizm, ekstremizm va terrorizm muammosi dunyodagi barcha davlatlar uchun kata tahdidga aylandi.

Shu bois, bu mavzuni tadkik etish tobora kuchayib bordi. Tadhihotlar natijasida ko‘plab terminlar paydo bhldi. Masalan, fundamentalizm, islomizm, panislomizm, salafizm, xalifalik, fanatizm,radikalizm, ekstremizm, terrorizm, shahidlik kamari, kamekadze,jihod,takfir va boshqalar.

TAFAKKUR

Yunus alayhis salom qissasini o‘qib u haqida fikrga cho‘mdim. Aqlidan oldin qalbi bilan anglaydiganlar uchun ajoyib bir qissa.
U zotni kit yutib yuborgach bu baloyi azim u zotga qaysi tirqish orqali kirganini qidirdi. Xatoni anglab yetgach darrov Robbiga tavba va istig‘for aytdi:
"Sendan o‘zga iloh yo‘q, Sen poksan. Men zolimlardan bo‘ldim".

Qizig‘i shuki, u zotga musibat yetishi bilan sababni o‘zgalardan emas, o‘zidan qidirdi. To‘g‘ri, u zot payg‘ambar, u zot ma'sum. Ma'sumlik pardasi sababidan gunoh qilmagan. Ammo avlo(eng yaxshi)ning xilofini qilib qo‘ygan. Allohning dinini rashk qilgani uchun qavmi u zotni yolg‘onchiga chiqargach, ularga Allohdan azob so‘ragan. Yunus alayhis salom qilgan xatolarini aniqlagach, tezlik bilan qaytgan, tavba qilgan.

Keyingi paytlarda Islom mafkurasi va tarixiga zid g‘oyalari bilan qayta namoyon bo‘layotgan soxta salafiylar

Keyingi paytlarda Islom mafkurasi va tarixiga zid g‘oyalari bilan qayta namoyon bo‘layotgan “soxta salafiylik” oqimi o‘zlarining aqidaviy va huquqiy masalalarini ko‘pincha suriyalik Ibn Taymiya (1263-1328) ta'limoti bilan asoslamoqchi bo‘lishadi. Ibn Taymiya asarlarida, islomga turli bid'atlar kirib qolgani aytilib, musulmonlar va ular yashayotgan jamiyatlarni, Qur'on va sunnat ta'limotiga asoslangan yo‘lga solish zarur, degan g‘oyalar ilgari suriladi.

YARIMTA XURMO BILAN BO‘LSADA...

Shu'ba ibn Hajjoj rohimahulloh o‘z davrining eng ko‘p hadis yodlagan olimi edi. Sufyon Savriy rohimahulloh: "Shu'ba hadisda mo‘minlar amiridir", der edi.
Imom Ahmad rohimahulloh esa: "Bu zamonda hadis ilmida Shu'baga o‘xshagani yo‘q", der edi.
Imom Shofi'iy rohimahulloh: "Agar Shu'ba bo‘lmaganida Iroqda hadis ilmi bilinmas edi", degan.
Imom Shu'ba rohimahullohdan juda ko‘pchilik dars olgan. Abdulloh ibn Muborak, Sufyon Savriy, Kisoiy, Qozi Abu Yusuf, Asma'iy, xalifa Horun ar-Rashid rohimahumullohlar uning shogirdlaridir.