Ақийда

FOLBIN VA BASHORATCHILARGA ISHONMANG

Musulmon kishi folbinlarning gapiga ishonishi, uni to‘g‘ri deb bilishi sof Islom aqidasiga zid ekanligini har bir kishi bilib olishi kerak. Folbin arab tilida “kohin” deyiladi, ya'ni kelajakda bo‘ladigan ishlarni bilishini da'vo qiladi. Bashoratchi arab tilida “arrof” deyiladi. So‘rovchining gapiga qarab yo‘qolgan narsaning joyini, olgan shaxsning ba'zi bir sifatlarini aytib berishini da'vo qiladi. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Payg‘ambarimiz sollalohu alayhi va sallam shunday deganlar: “Kim folbinga borsa va uning aytgan gapiga ishonsa Muhammad sollalohu alayhi vasallamga nozil qilingan narsaga kofir bo‘libdi”. Imom Buxoriyning “Sahih”larida Oisha roziyallohu anho onamizdan quyidagi rivoyat keltiriladi: “Odamlar Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan folbinlar haqida so‘rashdi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Ular hech narsaga arzimaydi”Yu dedilar. Odamlar, ey Allohning Rasuli, ba'zan ularning aytganlari to‘g‘ri bo‘lib chiqadiku deyishdi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “U haqdan bo‘lgan bir kalima bo‘lib, jinlardan biri uni ilib oladi va folbinning qulog‘iga yuzdan ortiq yolg‘onni qo‘shib yetkazadi” -dedilar.

 

KALOM ILMINING FAZILATI, AQLIY VA NAQLIY DALILLARNI O‘RGANISH

Bizlarni ongli mavjudot qilib yaratgan hamda Uni tanib, iymon keltirgan zotlardan qilib qo‘ygan Allohga beadad hamdlar bo‘lsin!

 

Musaffo e'tiqod – saodat kaliti

Bismillahir rohmanir rohim

Bilmoq kerakkim, muqaddas Islom dinining metinligi va Payg‘ambarimiz Muhammad mustafo sallollohu alayhi vasallamning yo‘llarining kamoli uchta ilmga asoslanadi. Bular: Fiqh, Aqoid va Tasavvuf. Ushbu ilmlarning maqomi ulug‘ va darajasi yuksakdir. Bunga dalil sifatida Imom Muslim rahimahullohning hazrati Umar roziyallohu anhudan rivoyat qilgan mashhur hadisni keltirishimiz mumkin. Hazrati Umar roziyallohu anhu aytadilar:

 

Katta gunoh mo‘minni iymondan chiqarmas

Qur'oni karimni biz uchun ikki dunyo saodati qilib nozil qilgan va Muhammad sollallohu alayhi vasallamning ummatlaridan qilib yaratgan Alloh taologa Uning zotiga munosib hamdu sanolar bo‘lsin!

 

Imom Moturidiy rohmatullohi alayh

Imom Moturidiy nomi bilan mashhur bo‘lgan ulug‘ bobomizning to‘liq ismlari Muhammad ibn Muhammad ibn Mahmud Abu Mansur Moturidiy Samarqandiy Ansoriy bo‘lgan. Kamoliddin Bayoziyning tahqiqiga ko‘ra Imom Moturidiyning nasabi ulug‘ sahobiy Abu Ayyub Ansoriyga borib taqaladi. Shuning uchun u zotga “Ansoriy” nisbati ham berilgan.   

Imom Moturidiyning tug‘ilgan sanalari aniq ma'lum emas. Manbalarni solishtirib chiqqan ulamolar imom Moturidiyning ustozlaridan biri bo‘lgan Muhammad ibn Muqotil Roziyning 248 hijriy sanada vafot etganiga ko‘ra, bu zotning tavalludlari hijriy 240 sana atrofiga to‘g‘ri kelishini aytganlar.

 

Moturidiy va Ash'ariylar orasidagi farqlar

Moturidiy aqidasi bilan Ash'ariy aqidasi o‘rtasida bir necha masalalarda qarama-qarshiliklar bor. Ularni ba'zi olimlar 15 ta, boshqalari 40 ta, hatto, 50 tagacha sanab yetkazganlar.

 

Imomi A'zamning dahriylar bilan suhbati

Rivoyat qilinishicha, Abu Hanifa rohimahulloh dahriylarga qarshi keskir qilich edilar. Dahriylar u zotni o‘ldirish uchun fursat kutardilar. Bir kuni Abu Hanifa masjidda o‘tirganlarida u zotga yalang‘ochlangan qilichlar bilan hujum qiladilar. Buyuk Imom: “Menga bir masala borasida javob beringlarda, hohlagan ishingizni qilavering”, dedilar. Dahriylar aytchi, - deyishdi. U zot: “Sizlarga dengiz girdobida qolgan, atrofini mavj urgan to‘lqinlar-u, turli xil shamollar o‘rab olgan, uni boshqarib turadigan dengizchilari bo‘lmagan kemani to‘g‘ri holda suzib ketayotganini ko‘rdim, deb aytgan kishi haqida nima deysizlar? Shuni aqlga to‘g‘ri keladi, deb o‘ylaysizlarmi? Dahriylar: Yo‘g‘-e! Buni aql qabul qilmaydi, dedilar. Abu Hanifa: “Yo subhanalloh! Dengizchilari bo‘lmagan kemaning to‘g‘ri holda suzishi aqlga to‘g‘ri kelmaydi-yu, holatlari turli-tuman bo‘lgan yeru-osmon Yaratuvchisiz qoim bo‘lishi mumkinmi?!” dedilar. Dahriylarning barchasi yig‘ladi va buyuk Imomning qo‘llarida islomni qabul qilishdi.

 
 
 
O‘qish uchun ushbu tugmani bosing