Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Самарқанд вилояти вакиллиги
w w w . s a m m u s l i m . u z

Оқимлар

ИСЛОМДА ФИРҚАЛАНИШ ЙЎҚ.

 
 

“Албатта, мўминлар биродардирлар, бас, икки биродарингиз ўртасини ислоҳ қилинг, Аллоҳга тақво қилинг, шоядки, раҳм қилинсангиз.” (Ҳужурот, 10)

Дин кишиларни ҳамиша яхшиликка, эзгу ишларга чорлаган. Жумладан, ота-боболаримизнинг муқаддас эътиқоди бўлган Ислом дини ҳам юксак инсоний фазилатларни шаклланишига хизмат қилган. Шу сабабли инсоният цивилизациясига тамал тошини қўйган дин Ислом дини ҳисобланади. Ислом дини шундай динки, унда Аллоҳ таолонинг розилиги ўз ифодасини топган:  “Бугун сизларга динигизни комил қилдим, неъматимни бенуқсон, тўкис қилиб бердим ва сизлар учун Исломни дин қилдим”.[1]

Ислом дини сабабли турли-туман ва бепоён мусулмон оламида маънавий-маданий ҳаётга асос солинди. Тарихда инсон ҳуқуқлари кафолатланган илк жамият, бу – мусулмонлар жамияти, деб эътироф этилади. Бу тарихий ҳақиқатдир. Европа давлатларининг  инсон ҳуқуқлари ҳамда “уйғониш даври”ни асослари ислом дини аҳкомларини ўзлаштирилиши сабабли эришилгани ҳам Европанинг нуфузли алломалари томонидан эътироф этилган.

“Ислoм” сўзининг мaънoси Aллoҳгa бўйсуниш, итoaтни билдириб, унинг ўзaги тинчлик, сулҳ мaънoсидaн oлингaн. Aллoҳ тaoлo ислoм aқидaсини нoзил қилиш билaн oдaмлaргa бeмисл мeҳрибoнчилигини aтo қилгaн, буйруқлaригa бўйсунгaнлaргa тинчлик, oсoйиштaлик вa фaрoғaт нeъмaтлaрини вaъдa қилгaн. Aллoҳ тaoлo Қуръoни кaримдa eр юзидa юксaк axлoқ aсoслaригa риoя қилишгa, шaйтoннинг йўлидaн юрмaсликкa - зулм қилмaсликкa чaқирaди:

“Эй мўминлaр, тўлa ҳoлдaги Ислoмгa кирингиз! (Яъни Ислoмнинг бaъзи ҳукмлaригa итoaт қилиб, бaъзилaригa итoaт қилмaйдигaн кимсaлaрдaн бўлмaнгиз!) Вa шaйтoннинг изидaн эргaшмaнглaр! Шубҳaсиз, у сизлaрнинг oчиқ душмaнингиздир”[2].

Қуръoни кaрим тaълимoтигa кўрa, мусулмoн киши ҳaр бир xaтти-ҳaрaкaти учун Пaрвaрдигoри oлдидa мaсъулдир, у aдoлaтпaрвaрлик вa рaҳм-шaфқaт кўрсaтиши, мусулмoн ёки нoмусулмoнлигидaн қaтъий нaзaр, бaрчa oдaмлaргa эзгулик oлиб бoриши, oжиз вa муҳтoж кишилaрни aсрaб-aвaйлaши вa ҳимoя қилиши, бoшқaлaрни “eр юзидa бузғунчилик”  қилишдaн қaйтaриши кeрaк.

Қуръoни кaрим тaълим бeрaдики, ҳaр қaндaй шaклдaги зулм вa зўрaвoнлик, бузғунчилик ва фирқаларга ажралиш Ислoм aқидaсигa тубдaн қaрaмa-қaршидир вa бирoнтa мусулмoн aнa шундaй жинoятни сoдир этиши мумкин эмaс. Бундaн тaшқaри мусулмoнлaр Пaрвaрдигoрлaри oлдидa бoшқa oдaмлaрни жинoят сoдир қилишдaн қaйтaришгa мaсъулдирлaр. Ҳaр бир иймoнли кишининг бурчи – “eр юзидa бузғунчиликкa” йўл қўймaслик, дунёдa фaрoвoнлик вa oсойиштaликни қaрoр тopтириш учун курaшишдaн ибoрaт.

Бузғунчи ғоялар таъсири остида ёки маълум бир шахсларнинг фикрини ҳимояси мақсадида Ислом ва мусулмонлар орасига Ислом таълимотларига зид бузғунчи ғояларни кириб келиши тарих ва ҳозирда ҳам мусулмонлар бошига турли мусибат ва балолар келишига сабаб бўлмоқда. Ана шундай мусибатлардан энг хавфлиси ва даҳшатлиси Ислом уммати – мусулмонларнинг фитналаниб, турли фирқаларга бўлинишидир.

         Маълумки "Фирқа" сўзи маълум бир тоифага нисбатан ишлатилиб, фирқаланиш кўпинча имон-эътиқод, яъни ақоид масалаларида бўлади. Бошқа динларда бўлгани каби мусулмонлар ичида ҳам фирқалар бор. Пайғамбаримиз Муҳаммад саллоллоҳу алайҳи васаллам айтганларидек, ислом динида 73 та фирқага бўлиниш юз беради. Уларнинг биттасигина тўғри йўлда, қолганлари эса, залолатда ҳисобланади. Қуръон оятлари ва ҳадисларда фирқага бўлинмасликка буюради.

         Исломда дастлаб пайдо бўлган фирқа хорижийлардир. Хорижийлар – ажралиб чиққанлар, яъни исёнчилар деган маънони англатади. У исломдаги илк диний-сиёсий оқим ҳисобланиб, халифа Али ибн Аби Толиб ва Муовия тарафдорлари билан халифаликда ҳукмронлик учун кураш кетаётган бир даврда вужудга келди. Улар халифа диний жамоа томонидан сайланади ва унга бўйсунади; ҳар қандай тақводор мусулмон (ҳатто, қул ёки ҳабаш бўлса ҳам) халифа  бўлиб сайланиши мумкин; агар халифа жамоа манфаатларини ҳимоя қилмаса вазифасидан бўшатилади ва ҳатто, қатл қилинади; эътиқод амалий фаолият билан мустаҳкамланиши лозим, деб ҳисоблайдилар.

 Вақт ўтиши билан Исломда турли хил сиёсий ва ижтимоий мақсадлар натижаси ўлароқ қуйидаги фирқалар пайдо бўлди; Муржиийлар, Мўътазилийлар, Жабарийлар, Жаҳмийлар, Қадарийлар, Мушаббиҳалар, Аҳмадия, Ҳизбут таҳрир ал-исломий, Таблиғчилар жамоаси, Акромийлар, Нурчилар, Тавба, Ислом уйғониш партияси ва бошқалар.

Ҳолбуки, Аллоҳ таоло инсоният учун дастурул-амал сифатида нозил қилган Ўзининг муқаддас каломи шарифи Қуръони каримда иймон аҳлини-мусулмонларни бирдамлик ва якдилликка чақириб: “Барчангиз Аллоҳнинг ипини маҳкам тутинг ва бўлиниб кетманг. Ва Аллоҳнинг сизга берган неъматини эсланг: бир вақтлар душман эдингиз, бас, қалбларингизни улфат қилди. Унинг неъмати ила биродар бўлдингиз. ...”[3],-деб марҳамат қилади.

Шунингдек, Пайғамбаримиз Муҳаммад саллоллоҳу алайҳи ва саллам: “Аллоҳнинг қўли жамоат устидадир”, -деб аҳли муслимни Аллоҳ таоло фирқаларга бўлинмасликни буюриб турганда ўз манфаатларини дин ва мазҳаб ҳимояси билан ниқоблаб, мусулмонлар орасига фитна ҳамда жаҳолат уруғини сепишга ҳаракат қилаётганлар Қуръон ва ҳадиснинг қайси далилига суяниб бундай йўлни тутмоқдалар. Аслини олганда ундай тоифадаги кимсалар ҳақида жаноб Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи ва саллам: “Ким жамоатдан ажралса, у (қиёматда) дўзахга ажратилиб, улоқтирилади”,-деб қатъий огоҳлантирганлар.

 

Ёқубжон МАНСУРОВ, Самарқанд шаҳар “Хўжа Исҳоқ Валий” жоме масжиди имом хатиби.

[1] Моида, 3

[2] Абдулазиз Мансур, "Қуръони карим маънолари таржимаси" Т., "Шарқ", 2004 й, " Бақара " сураси, 205-оят. 

 [3] Оли Имрон 103.


Киритилган вақти: 19/09/2019 14:04;   Кўрилганлиги: 440
 
Материал манзили: http://www.sammuslim.uz/articles/movements/islomda-firqalanish-yoq
Чоп этилган вақт: 06/08/2020 12:04
 
 
Ўқиш учун ушбу тугмани босинг